و قولش در هر چه مربوط بدين اسلام باشد حجت است اما در نزد خود مجتهدين چنين نيست . كسى كه عالم به همه علوم دين نباشد مانند شيخ مفيد و سيد مرتضى و علامه حلى و شهيد ، شايد مجتهد مطلق باشد و همه فقه بداند و اگر متجزى باشد دانستن همه ابواب فقه هم بر وى لازم نيست و حكمش در همان كه مىداند نافذ است بقول علامه ره و بيشتر علما ، و شهيد ثانى فرمود بر مجتهد واجب نيست از اصول دين بيش از آن داند كه عوام مىدانند . علوم شرعى بسيار است و مهارت در هر يك استاد و تعلم و بحث و صرف زمان لازم دارد . الفباى علوم شرعى قرائت قرآن و آموختن الفاظ آن و شناختن شاذ و متواتر و صحيح و باطل آن است و ممكن است مجتهد از آن هيچ نداند و بسيار باشد كه علم قرائت را منحصر در تجويد و اداى حروف از مخارج شمارد و معتقد باشد قرآن را بهر لفظى و لو منقول نباشد توان خواند با آن كه هيچ مسلمانى از اول اسلام تا كنون چنين نگفته و جهل به اين امور نقص اجتهاد نيست توقع بىجا از آنها نبايد داشت چنان كه مردم توقع دارند هر طبيب هر مرضى را علاج كند . اگر در تفاسير و احاديث و اسانيد و متون آن مهارت نداشته باشد مگر به قدر ضرورت و حاجت كافى است يا تاريخ و سيره پيغمبر و ائمه صلوات الله عليهم را نداند هر چند بسيارى از احكام فقه بر آن توقف داشته باشد مانند اندازه درهم